ABD'de son dönemde yaşanan dijital kesintiler, siber güvenlik tartışmalarını yeniden gündeme taşıdı. Önce havacılık sistemlerinde, ardından bankacılık ve teknoloji hizmetlerinde görülen aksaklıkların farklı kurumlara ve ülkelere yayılması, yaşananların münferit teknik sorunlardan ibaret olup olmadığı sorusunu beraberinde getirdi. Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan RASGAM Başkanı Ersin Çahmutoğlu, kesintilerin kesin nedeninin henüz kamuoyuyla paylaşılmadığını belirterek birden fazla ihtimalin değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Dijital kesintilerin arkasında ne var?
Çahmutoğlu, yaşanan sorunların doğrudan bir siber saldırı olarak nitelendirilmesi için henüz yeterli bilgi bulunmadığını ifade etti. Yetkili açıklamalarında da saldırı iddialarının doğrulanmadığına dikkat çeken Çahmutoğlu, yazılım güncellemeleri sırasında meydana gelen hataların da geniş çaplı kesintilere neden olabileceğini vurguladı.
Olası senaryolar arasında devlet destekli siber saldırılar, güvenlik sistemlerini sınamaya yönelik faaliyetler ve yapay zekâ destekli operasyonlar bulunuyor. Özellikle yapay zekâ ajanlarının güvenlik açıklarını tespit ederek bunlardan yararlanabilme ihtimalinin göz ardı edilmemesi gerektiğini belirten Çahmutoğlu, gelişen teknolojinin siber tehditlerin boyutunu değiştirebileceğine işaret etti.

Yapay zekâ ajanları sistemleri devre dışı bırakabilir mi?
Yapay zekâ modellerinin giderek daha gelişmiş analiz ve işlem yeteneklerine sahip olması, dijital altyapıların güvenliği açısından yeni soru işaretlerini beraberinde getiriyor. Çahmutoğlu'na göre işletim sistemleri, yazılımlar, donanımlar ve ağ mimarileri ne kadar gelişmiş olursa olsun hiçbir kurum güvenlik açıklarından tamamen arındırılmış değil.
Bu kapsamda dünyanın en güçlü siber güvenlik altyapılarından birine sahip kurumların bile kesintilerden etkilenebileceğini belirten Çahmutoğlu, NSA'nın kapalı ağı NSA Net'in erişilemez hale geldiğine ilişkin haberleri de değerlendirdi. Söz konusu kesintinin kesin nedeni kamuoyuna açıklanmış değil. Çahmutoğlu, öne çıkan ihtimallerden birinin yapay zekâ modellerinin veya farklı yazılım sistemlerinin güncelleme sürecinde yaptığı bir hata olduğunu ifade etti. Bununla birlikte sorunun yapay zekâ dışındaki bir güncelleme hatasından kaynaklanmış olabileceğini de belirtti.
Microsoft kesintileri ve domino etkisi ihtimali
Çahmutoğlu, son dönemde Microsoft sistemlerinde yaşanan sorunlara da dikkat çekti. Kasım ayının başında Microsoft tarafından gerçekleştirilen kapsamlı güvenlik güncellemesinde 1200'den fazla güvenlik açığının giderildiğini hatırlatan Çahmutoğlu, bu gelişmenin ardından küresel ölçekte çeşitli dijital hizmet kesintilerinin yaşandığını söyledi.
Microsoft hizmetlerindeki aksaklıkların 70'ten fazla ülkede etkili olduğunu, e-posta ve çevrim içi konferans sistemlerinin yanı sıra bankalar ve şirketlerin de sorun yaşadığını belirten Çahmutoğlu, ardından ABD'de havacılık ve iletişim altyapılarında görülen kesintilerin de dikkat çektiğini ifade etti.
Yaşanan gelişmelerin tek bir olaydan kaynaklanan zincirleme bir etki olup olmadığı ise henüz bilinmiyor. Çahmutoğlu, mevcut tabloyu bir domino etkisine benzetirken kesintilerin ortak bir nedene bağlı olduğunu söylemek için yeterli kanıt bulunmadığının altını çizdi.

Hangi sektörler siber kesinti riski altında?
Dijital altyapıların hayatın hemen her alanında kullanılması, olası siber saldırıların ve teknik arızaların etkisini genişletiyor. Çahmutoğlu'na göre risk yalnızca bankacılık, havacılık veya devlet kurumlarıyla sınırlı değil. Kritik altyapılardan alışveriş platformlarına, şirket ağlarından vatandaşların günlük yaşamda kullandığı uygulamalara kadar pek çok sistem benzer sorunlarla karşılaşabilir.
Yazılım ve donanım altyapılarındaki güvenlik açıklarının tamamen ortadan kaldırılmasının mümkün olmadığını belirten Çahmutoğlu, yapay zekâ teknolojilerinin gelişmesiyle bu açıkların daha hızlı tespit edilebileceğine dikkat çekti. Ancak tespit edilen açıkların kötü niyetli kişiler tarafından istismar edilmesi de ayrı bir risk olarak öne çıkıyor.
Röportajda gündeme gelen bir diğer konu ise küresel ölçekte yaşanabilecek büyük bir siber saldırının dijital dünyayı durma noktasına getirip getiremeyeceği oldu. İnternetin ve dijital verilerin tamamen sıfırlanması ihtimalini değerlendiren Çahmutoğlu, böyle bir senaryonun mevcut koşullarda yakın bir ihtimal olarak görülmemesi gerektiğini ancak kesin biçimde imkânsız da sayılamayacağını ifade etti.
Çahmutoğlu, Microsoft'un kurucusu Bill Gates'in farklı röportajlarında dile getirdiği yıkıcı ve küresel çaplı siber saldırı beklentisine de değindi. Böyle bir saldırının ardından dünya genelinde güvenlik politikalarının yeniden şekillenebileceğini ve daha sıkı düzenlemelerin gündeme gelebileceğini belirtti.
Yaşanan kesintilerin kesin nedeni henüz açıklığa kavuşmuş değil. Siber saldırı, yazılım güncelleme hatası veya yapay zekâ kaynaklı bir aksaklık ihtimalleri değerlendirilirken ABD'de başlayan tartışma, dijital altyapıların küresel ölçekte ne kadar kırılgan olabileceğini bir kez daha gösterdi.