ABD'de gerçekleştirilen ara seçimlerde Cumhuriyetçi Parti'nin Kongre'deki çoğunluğu kaybetmesinin yankıları sürerken, Başkan Yardımcısı JD Vance'in parti içindeki tabanı yeniden konsolide etmek ve Trump'tan uzaklaşan seçmenleri geri kazanmak amacıyla "yeni sağ" adı verilen kapsamlı bir siyasi strateji hazırlığında olduğu öne sürüldü.
ABD siyasetinde sarsıntı yaratan ara seçim yenilgisinin ardından Beyaz Saray kulislerinde hareketlilik artarken, Fox News'ün konuya yakın kaynaklara dayandırdığı haberine göre Başkan Yardımcısı JD Vance'in özellikle dış politika ve ekonomik meselelerde belirlediği yeni yol haritası Washington'da dikkatleri üzerine çekti.
Seçim sabahı Beyaz Saray'da Trump yönetiminin ortak bir mesaj vermesi amacıyla gerçekleştirilen toplantılarda, Vance'in parti içi ayrışmaları giderecek ve 2028 başkanlık seçimlerine zemin hazırlayacak yeni bir koalisyon inşasına giriştiği ifade edildi.
JD Vance'den "Yeni sağ" planı
Cumhuriyetçilerin ara seçimlerde hem Temsilciler Meclisi'nde hem de Senato'daki üstünlüğü kaybetmesi, parti içinde stratejik bir muhasebeyi zorunlu kıldı. Bu kapsamda Başkan Yardımcısı JD Vance'in, Trump yönetiminin orijinal politikaları ile tabanın beklentileri arasında köprü kurmayı hedefleyen dört temel başlıklı bir programı gündeme getirdiği belirtildi.
Yönetimden adının açıklanmasını istemeyen bir yetkilinin aktardığına göre, Vance'in "yeni sağ" ittifakının temelini oluşturan dört ana unsur şu başlıkları içeriyor:
- İran savaşının bitirilmesi: Dış müdahalelerden ve tırmanan askeri gerilimlerden kaçınılması.
- Yaşam maliyeti ve enflasyon: İçeride derinleşen ekonomik krizle mücadeleye öncelik verilmesi.
- ABD'nin öncelik edinilmesi: İç politikanın ve yerel çıkarların her şeyin üzerinde tutulması.
- İsrail ile ilişkilerin gözden geçirilmesi: Mevcut dış politika ezberlerinin sorgulanması.
Söz konusu kaynaklar, Vance'in bu hamlesinin Başkan Donald Trump'tan doğrudan bir kopuş veya ayrışma olarak okunmaması gerektiğini, aksine Trump'ın politikalarından hayal kırıklığı duyan ya da uzaklaşan seçmen kitlesini yeniden kazanmayı amaçlayan bir mesaj niteliği taşıdığını vurguladı. "Yeni sağ" hareketi; genel hatlarıyla başkanın orijinal "Önce Amerika" vizyonuyla uyumlu, yabancı çatışmalardan uzak durmayı, Amerika'yı aile kurmaya elverişli ekonomik koşullara kavuşturmayı ve sınır güvenliğini en üst düzeye çıkarmayı savunan bir koalisyon olarak tanımlanıyor.
Ara seçimlerin ardından Kongre'de güç dengesi
ABD genelinde düzenlenen ara seçimlerde seçmenler; eyaletlerdeki valilikler ile yerel idari pozisyonların yanı sıra Kongre'nin Temsilciler Meclisi'ndeki 435 sandalyesinin tamamı ve Senato'daki 100 sandalyenin 35'ini yenilemek için 3 Kasım'da sandık başına gitmişti. Açıklanan resmi olmayan ilk sonuçlara göre Demokrat Parti, hem Temsilciler Meclisi'nde hem de Senato'da çoğunluğu Cumhuriyetçilerin elinden alarak Kongre'nin kontrolünü ele geçirdi.
ABD'nin seçim sistemine göre, Temsilciler Meclisi'nin tüm üyeleri her iki yılda bir (biri başkanlık seçimiyle, diğeri ara seçimle olmak üzere) seçilirken; altı yıllık görev süresine sahip olan senatörlerin üçte biri de iki yılda bir yenileniyor. Ara seçimlerde yaşanan bu büyük oy kaybı ve Kongre'deki çoğunluğun yitirilmesi, Beyaz Saray'da hem iç politikada hem de dış ilişkilerde yeni dengelerin kurulmasını ve parti içinde geleceğe yönelik stratejik arayışların hızlanmasını zorunlu kıldı.
ABD’de ara seçimler nasıl sonuçlandı?
ABD'de Demokratlar, seçimlerde Kongre'nin iki kanadını oluşturan Senato ve Temsilciler Meclisi'nde Cumhuriyetçilerin sahip olduğu çoğunluğu ele geçirdi. Demokrat adaylar Cumhuriyetçilerin kaleleri olarak görülen birçok bölgede seçimi önde bitirdi.
New York Times gazetesine konuşan ABD Başkanı Donald Trump partisindeki kayıpları işaret ederek, "Bu sonuçları kesinlikle kabul etmeye hazırım" diyerek karşı partiyle çalışmaya hazır olduğunu belirtti. "Onlarla birlikte çalışmayı bekliyoruz" diyen Trump, "Muhtemelen bir uzlaşma yolu buluruz" ifadelerini kullandı. Trump, seçim sonuçlarının belli olmaya başlamasının ardından ilk açıklamasını ise Truth Social hesabından yaparak, "Bu seçimde ben aday değildim. Olsaydım EZİCİ FARKLA kazanırdık!" dedi.
Seçim sonuçlarına göre Kongre'deki dağılım şu şekilde:
- Senato Boyutu: Demokratlar ve onlarla birlikte hareket eden bağımsızlarla birlikte çoğunluk eşiği olan 51 sandalye aşılmış ve Senatoda çoğunluk Demokratların kontrolüne geçti.
- Temsilciler Meclisi Boyutu: Seçim gecesi ve sonrasındaki ilk resmi verilere göre Demokratlar Temsilciler Meclisi'nde de çoğunluğu (218 sınırını aşarak) garantiledi.
Michigan'da Demokrat Senato adayı Abdul El-Sayed ABD'nin ilk Müslüman senatörü olurken, Teksas'ta 38 yıl sonra ilk kez bir Demokrat aday (James Talarico) kazandı. New Hampshire'da kazanan Chris Pappas, Senato'ya seçilen eşcinsel kimliğini açıkça ifade eden ilk erkek olarak tarihe geçti. Ayrıca Georgia'daki valilik seçimini kazanan Keisha Lance Bottoms, eyalet tarihinde valiliğe seçilen ilk siyah kadın oldu.
Seçmenler ayrıca Kongre üyelerinin yanı sıra valileri, eyalet meclisi üyelerini belirlerken; trans hakları, kürtaj düzenlemeleri ve vergi reformları gibi kritik konuları da oyladı.
