DOLAR 13,7964
EURO 15,6767
ALTIN 807,393
BIST 2046,03
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul 4°C
Kar Yağışlı

Antarktika’da yapılacak sondaj, iklimin 1,5 milyon yıllık geçmişine ışık tutabilir

R.Mulvaney/BASÖrnekteki her baloncuk, atmosferin tarihteki gelişimini gösteren bir zaman kapsülü gibi…Bilim insanları, Antarktika’da, Dünya …

Antarktika’da yapılacak sondaj, iklimin 1,5 milyon yıllık geçmişine ışık tutabilir
02.12.2021 07:55
A+
A-

blankR.Mulvaney/BASÖrnekteki her baloncuk, atmosferin tarihteki gelişimini gösteren bir zaman kapsülü gibi…

Bilim insanları, Antarktika’da, Dünya ikliminin 1,5 milyon yıllık geçmişine ışık tutması umulan bir sondaj çalışmasına hazırlanıyor.

Dört yıllık sondaj çalışması için gereken ekipman, Beyaz Kıtanın en yüksek noktalarından birine kurulacak.

Yapılacak sondajla, silindir şeklinde 3 kilometre uzunluğunda bir buz kütlesi çıkarılacak.

Bilim insanları, bu çalışmanın Dünya’nın geçmişte yaşadığı buzul çağlarının neden sık sık tersine döndüğünü anlamaya yardımcı olacağını umuyor.

EPICA olarak anılan ‘Avrupa’nın Antarktika’da Buz Sondajı Projesi’ne atıfla, çalışmalara “EPICA Ötesi” adı verildi.

Isının yaz aylarında bile -35 derecenin üzerine pek çıkmadığı doğu Antarktika platosundaki sondajı yapacak olan ekibin bölgede kalacağı kamp, iki yıl önce kuruldu.

Önümüzdeki çalışma sezonunun büyük bir kısmı gerekli sondaj altyapısının kurulmasıyla geçecek olsa da ekip en azından ilk 100 metrede sondaj çalışmalarını başlatmayı umuyorlar.

Böylece sondaj kuyusu buzkar olarak adlandırılan sıkışık kar tabakalarını aşarak, bilim insanlarının asıl ilgilendiği, buz tabakalarının derinliğine inmiş olacak.

BİLİM İNSANLARI BUZDAN İKLİMİ NASIL OKUYACAK?

Antarktika’nın derin buz tabakasında ufak hava kabarcıkları bulunuyor. Kabarcıklara hapsolan hava, atmosferin tarihte izlediği seyri adeta bir fotoğraf gibi gözler önüne seriyor.

Bilim adamları buna bakarak karbondioksit ve metan gibi ısı tutma özelliğine sahip gazların düzeyini okuyabiliyorlar.

Gazların etrafındaki su-buz moleküllerinin incelenmesi, buz oluşmasına neden olan kar yağışı sırasındaki hava sıcaklıkları hakkında da fikir veriyor.

Bulguları, iklim konusunda son yılların en önemli araştırma sonuçlarından biri oldu.

Buna göre, karbondioksit ile ısı değişimi aynı yönde ilerliyor, Dünya buzul çağına girip ısılar düştükçe atmosferdeki sera gazları da azalıyor, iklim tekrar ısınınca buna paralel olarak karbondioksit gazı da artıyordu.

blankLaurent AUGUSTIN/CNRSİlk EPICA projesinden bir örnek

Bu döngüler kabaca her 100 bin yılda bir, büyük olasılıkla dünyanın yörüngesindeki ufak oynamalara bağlı olarak değişiyordu.

Okyanus dibinden alınan örnekler ise daha da gerilere gidildiğinde buzul çağı döngüsünün 41 bin yılda bir olduğunu göstermişti. Bu muhtemelen dünyanın kendi ekseni üzerindeki hareketlerinden kaynaklanıyordu.

41 bin yıllık döngü nasıl olup da 100 bin yıllık döngüye evrildi, kimse emin değil.

Yeni EPICA Ötesi Projesi’nde çalışan bilim insanları işte tam da bu gizemi aydınlatmayı umuyor.

Sondajla çıkarılacak buz silindiri, iklim tarihi hakkında bilinenleri 1,5 milyon yıl gerisine kadar götürecek ipuçları bulundurabilir.

Kaynak: Cumhuriyet

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.