DOLAR 8,8689
EURO 10,474
ALTIN 499,223
BIST 1384,68
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul 23°C
Parçalı Bulutlu

“Nüfusu çok olan belediyeler daha az pay alıyor”

Türkiye’de yerel yönetimlerin en önemli gelir kalemleri arasında merkezi idareden aktarılan paylar geliyor. Yaptığı sosyolojik araştırmalarla …

“Nüfusu çok olan belediyeler daha az pay alıyor”
04.07.2021 07:54
A+
A-

Türkiye’de yerel yönetimlerin en önemli gelir kalemleri arasında merkezi idareden aktarılan paylar geliyor. Yaptığı sosyolojik araştırmalarla tanınan Hazine Başkontrolörü, Adana Büyükşehir Belediyesi’nin ekonomist Genel Sekreteri Dr. Ergül Halisçelik, 25 büyükşehir belediyesinin gelir paylarının adaletsiz dağıtıldığını söyledi.

Dağıtımda nüfus yoğunluğunun dikkate alınması gerektiğini belirten Halisçelik, adaletsizliğin giderilmesi için düzenleme yapılması gerektiğinin altını çizdi. Adana ve Kocaeli örneğini veren Ergül Halisçelik, 2 milyon 258 bin 718 nüfuslu Adana’nın aldığı kişi başı maliyet payı 550 TL iken, 1 milyon 997 bin 258 nüfuslu Kocaeli’nin aldığı payın 1500 TL olmasına dikkat çekti.

Halisçelik, “Kocaeli’de, TÜPRAŞ ve otomotiv sektörünün önemli markalarının tesislerinin olmasının yüzünden maliyet payları daha fazla. Mersin bile daha az nüfusa sahip olmasına rağmen, serbest bölge firmaları nedeniyle Adana’dan daha fazla pay alıyor. Halbuki Adana’da daha kalabalık bir nüfusumuz var, hatta 350 bin sığınmacıyı ilave ettiğimizde payımızın daha da artması lazım. Fakat Adana’daki ekonomik sektörlerin merkezlerinin çoğu İstanbul’da. Böyle olunca Adana bu gelir vergisinden pay olarak istifade edemiyor. Toplanan vergiler düşük çıkınca, Adana Belediyesi’nin de payı düşüyor. Maalesef gelir dağıtım sisteminde böyle bir yanlışlık var. Bunun düzeltilmesi ve adaletli hale gelmesi için nüfusa göre bir gelir dağılımı yapılması lazım” dedi.

PASTADAN EN AZ PAYI ADANA ALIYOR

Kişi başı en az maliyet payı alan şehrin Adana olduğunu söyleyen Halisçelik, büyükşehir belediyelerinin gelir paylarındaki adaletsizliği giderecek çözüm önerilerini şöyle sıraladı:

“Maliyet paylarının dağıtımında ilgili kanuna göre; belediyeler, illerde toplanan vergilerden % 6 pay alıyor. Bunların % 60’ı direkt geliyor, % 40’ı ise havuza giriyor. Havuza giren paranın da % 60’ı nüfusa göre, % 40’ı da yüz ölçümüne göre dağılıyor. Benim önerim; bu % 6’lık payların dağıtımında % 25’i doğrudan belediyeye gelsin, % 75’i ise havuza gitsin. Bu % 75’in dağıtımında ise nüfusun oranı % 75’e çıkartılsın. Böylece nüfusa göre daha adil bir dağılım olur. Zira, kamu hizmetlerinin görülmesinde, personel giderleri, park bahçe giderleri, temizlik ve çimento gibi malzemelerin fiyatları her ilde aynı. Hal böyleyken sırf daha fazla büyük firma bir ilde toplanmış diye daha kalabalık illerin daha az vergi payı alması adil değil. Önerdiğim yöntemde örneğin Adana, hak ettiği ayda 50 milyon, yılda 600 milyonluk daha fazla bir gelire sahip olacak.”

blank

Ergül Halisçelik

“DENKLEŞTİRME  ÖDENEĞİ GETİRİLSİN”

Ergül Halisçelik, adil paylaşım için “pay oranlarının değiştirilerek ortalamadan fazla alan 5 ilin payının düşürülüp 25 ile dağıtılması” önerisini getirdi. Genel bütçeden ortalamanın altından pay alan 25 büyükşehire genel bütçeden ‘denkleştirme ödeneği’ getirilebileceğini de belirten Halisçelik, “Böylece İstanbul, Ankara, İzmir, Kocaeli ve Erzurum payını koruyarak, kalan 25 ilin paylarının artacağını ifade etti. Halisçelik, Erzurum’un yüz ölçümü nedeniyle ortalamanın üzerinde pay aldığını söyledi.

BELEDİYELERİN BORÇLARI  YAPILANDIRILSIN

Halisçelik, 2005 yılında kendisinin Hazine Müsteşarlığı’nda olduğu dönemde, Belediyeler Uzlaşma Komisyonu kurulduğunu hatırlatarak, bu komisyonun belediyelerin borçlarının % 50’sini sildiğini,
% 50’sini de uzun vadelerle yapılandırdığını söyledi. Halisçelik, “O zamanki başbakan, şimdiki Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’dı. O zaman bu kararnamede imzası vardı. Şimdi de böyle bir kararname hazırlanmalı ve Uzlaştırma Komisyonu kurulup belediyelerin borçları yapılandırılmalı” dedi.

Kaynak: Sözcü

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.