Gümüşhane Üniversitesi Harita Mühendisliği Bölümü Jeodezi Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Sefa Yalvaç, zemin hareketlerini izleyerek riskli bölgeleri erken aşamada tespit edebilen yenilikçi bir platform geliştirdi. Yaklaşık bir yıl önce Trabzon Teknokent'te çalışmalarına başladığı proje kapsamında, Avrupa Uzay Ajansı (ESA) tarafından sağlanan uydu verilerini kullanarak yapay zeka destekli analizler gerçekleştirdi.
"DefoSense" adı verilen platformun temel amacı, uydulardan elde edilen verilerle potansiyel deformasyon alanlarını erken tespit ederek olası can ve mal kayıplarını önlemek. Bu sayede kamu ve özel sektörün daha hızlı ve bilinçli kararlar alması hedefleniyor.
Prof. Dr. Yalvaç, platformda kullanılan SAR uydu verilerinin, aynı bölgeyi yaklaşık 12 günlük periyotlarla gözlemleyerek yüzey değişimlerini santimetre altı hassasiyetle izlediğini belirtti. 2015 yılından günümüze kadar arşivlenen veriler sayesinde, herhangi bir bölgenin hem geçmişteki deformasyon davranışları hem de güncel durumu analiz edilebiliyor.
Veri işleme süreçlerinin karmaşıklığına dikkat çeken Yalvaç, "DefoSense" platformunun bu süreci sadeleştirdiğini vurguladı. Kullanıcılar, platform üzerinden istedikleri alanı seçerek hızlı analizler yapabilir, geçmişten günümüze deformasyon hareketlerini inceleyebilir ve 12 günlük güncellenen verilerle mevcut durumu sürekli takip edebilir.
Platform, deformasyonları sadece çökme şeklinde değil, yükselme, yatay yer değiştirme, heyelan ve deprem kaynaklı kabuk hareketleri gibi farklı biçimlerde de analiz edebiliyor. Yapay zeka destekli değerlendirme mekanizmaları sayesinde risk seviyesindeki artışlar otomatik olarak tespit edilerek, elde edilen çıktılar anlamlı risk haritalarına dönüştürülebiliyor.
