Fitch, 28 Şubat'ta İran'a yönelik saldırıların ardından Hürmüz Boğazı'nda yaşanan fiili kapanmanın küresel petrol piyasasına etkilerini değerlendirdi. Kurum, boğazın hayati ekonomik rolüne rağmen mevcut aksaklığın geçici olmasının beklendiğini ve Brent petrol fiyatlarında önemli bir artış öngörülmediğini açıkladı. 2026 yılı için Brent petrolün varil başına ortalama 63 dolar seviyesinde kalacağı belirtildi.
Açıklamada, Hürmüz Boğazı'nın resmi olarak kapatılmadığı, ancak İran veya vekilleri tarafından saldırı riski nedeniyle gemilerin geçişten kaçındığı, büyük petrol şirketlerinin sevkiyatları durdurduğu ve sigorta şirketlerinin savaş riski sigortalarını iptal ettiği ifade edildi. Boğaz, deniz yoluyla petrol taşımacılığında kritik bir arter olarak tanımlandı ve alternatif güzergahların sınırlı olduğu vurgulandı.
Çatışma öncesinde günlük yaklaşık 20 milyon varil ham petrol ve petrol ürününün boğazdan geçtiği, bunun küresel deniz yolu petrol ticaretinin dörtte birini ve küresel petrol tüketiminin beşte birini oluşturduğu kaydedildi. Boğazdan taşınan petrolün yaklaşık yarısı Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri'nden, geri kalanı ise Irak, Kuveyt ve İran'dan geliyor. Bu ihracatların yarısı Çin ve Hindistan'a yöneliyor.
Kurum, uzun süreli bir kapanışın hem ihracatçı hem de ithalatçı ülkeleri ciddi şekilde etkileyeceğini, ancak mevcut durumda bunun ana senaryo olarak görülmediğini bildirdi. Uzun süreli kapanma halinde, 1980'lerdeki İran-Irak Savaşı'nda olduğu gibi tankerlerin deniz koruması altında seyredebileceği belirtildi.
Küresel petrol piyasasında arz fazlası bulunduğu ve bu durumun jeopolitik risk primini sınırlayarak fiyat artışı riskini kısıtladığı ifade edildi. Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri'nin boğazı baypas edebilecek altyapılara sahip olduğu, bunun da geçiş aksaklıklarını hafifletebileceği aktarıldı. İran'ın günlük yaklaşık 3,5 milyon varil petrol ürettiği ve 2 milyon varil ihraç ettiği, bunun küresel ham petrol üretiminin yüzde 3,5'ine denk geldiği kaydedildi.
Fitch, olası bir tedarik aksaklığının piyasadaki arz fazlasıyla dengeleneceğini öngördü. Çatışmanın süresi ve şiddetinin belirsiz olduğu, boğazın uzun süreli tıkanması veya bölgedeki enerji altyapısında kalıcı hasar oluşması halinde petrol piyasalarında önemli dalgalanmalar yaşanabileceği belirtildi.
"Boğazın uzun süreli tıkanması veya bölgenin petrol ve doğalgaz üretim ve taşıma altyapısında meydana gelebilecek önemli ve kalıcı hasarlar, petrol piyasalarını önemli ölçüde etkileyecek ve muhtemelen 2026 yılı için temel senaryomuz olan petrol fiyatı tahmininde daha önemli bir artışa yol açacaktır. İran petrol üretiminde herhangi bir önemli aksama olması durumunda petrol fiyatlarındaki oynaklık artacaktır."
